De Kerstboom
is ook in de 21ste eeuw niet weg te denken uit de Nederlandse huiskamers.
Toch is de Kerstboom lange tijd verguisd geweest als heidens symbool.
De blijvend groene spar versierd met lampjes of kaarsjes, staat namelijk
symbool voor de terugkeer van het licht in de lente en is een overblijfsel
van de Germaanse Midwinterviering.
 |
Lampjesellende |
Een boom
uitgezocht, naar huis gesleept, de kerstversiering uit de verste hoek
op zolder geplukt, en eindelijk staat hij er dan: de Boom. Nu alleen nog
de stekker in het stopcontact, en zie.... NIETS. In die hele slinger kerstboomlampjes
zit er dus eentje los of is er eentje kapot. Wat een ellende. Met een
beetje pech begeven plotsklaps alle lampjes het. Vraagt u zich ook wel
eens af hoe dit mogelijk is? Wij vonden het antwoord in de Intermediair.
Daar vertelde G.E. Wiersma uit Buitenpost:
"Een
aantal jaren terug was Kerstboomverlichting zo ontworpen dat de (seriële)
schakeling werd verbroken als er één lampje kapot ging.
Alle lampjes gingen dan tegelijk uit. Tegenwoordig zijn de lampjes voorzien
van een schakeling die ervoor zorgt dat de stroom niet verbroken wordt
als één lampje stuk gaat. Wel neemt de spanning over de
resterende lampjes toe, waardoor deze sneller kapot gaan. Wanneer verschillende
lampjes defect raken, neemt de spanning over de resterende lampjes zover
toe dat er een kettingreactie ontstaat waarbij alle lampjes snel achter
elkaar doorbranden. Om dit te voorkomen is het verstandig defecte lampjes
direct te vervangen."
|
Grootste
Boom |
De grootste
'Kerstboom' van ons land staat elk jaar in Ijsselstein. Hier wordt de
TV-zendmast 'Gerbrandytoren' eens in de vijf jaar rond Kerstmis versierd
met 121 lampjes. Aangezien de mast 385 meter hoog is, is hij in de wijde
omtrek te zien. Hij wordt in het Guiness book of Records vermeld als grootste
verlichte zendmast van de Benelux.
|
De
Boom in cijfers |
In 1999 kocht
45% van de Nederlandse huishoudens (ruim 3 miljoen) een kerstboom. Er
worden steeds duurdere bomen gekocht, zoals blauwsparren en de Nordmann-spar.
De gemiddelde prijs van een boom met kluit was toen 21 gulden, zeg maar 10 euro. De boom met
kluit wint terrein. In 1999 had 64% van de verkochte bomen een kluit.
Zeven procent van de verkopen betrof een kunstboom. 1,1
miljoen huishoudens had geen boom in huis. In de meeste gevallen ging
het hier om eenpersoonshuishoudens. Ruim eenderde van de bomen werd bij
een tuincentrum gekocht, 17% bij een handelaar op straat en 16% bij de
kweker.
(Deze
informatie is afkomstig van het productschap Tuinbouw.)
|
De
geschiedenis van de Boom |
Bij veel
voorchristelijk volken was de spar het symbool van groei en bloei en verjager
van heksen en slechte geesten. Vroeger bond men sparrenboompjes hoog in
de mast van een terugkerend schip, ten teken dat men met Kerst weer thuis
hoopte te zijn. In de vijfde eeuw dook de spar op als Boom des Levens
in mysteriespelen in Duitse kerken. Hij was behangen met appels (de zonde)
en ouwel (de redding). Later werden de appels en ouwel vervangen door
koekjes in allerlei vormen. In de negende eeuw verbood Karel de Grote
het opzetten van een kerstboom en in de tiende eeuw deed paus Martinus
II hetzelfde in Italië. Pas in de zeventiende eeuw dook de versierde
spar weer in het openbaar op. De eerste versierde kerstboom was weer te
bewonderen in 1605 in Straatsburg. Pas in het begin van de negentiende
eeuw zette deze traditie goed door in ons land.
|
De
Boom in India |
In India
versiert men bananenbomen in plaats van sparren. Er worden mangobladeren
gebruikt in plaats van hulst en olielampjes in plaats van kaarsen.
|
